Πλησιάζοντας στο τέλος του καλοκαιριού, πολλοί γονείς ανησυχούν για την επιστροφή των παιδιών τους στο σχολείο και γενικότερα σε μια καθημερινότητα με απαιτήσεις και υποχρεώσεις. Πολλές φορές, αυτή η μετάβαση από την καλοκαιρινή διάθεση, στην καθημερινή ρουτίνα είναι δύσκολη, προκαλεί στρες και ένταση. Αυτό, δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει και τα παιδιά όλων των ηλικιών. Απαιτεί κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, ώστε να προσαρμοστούμε μικροί και μεγάλοι στην καθημερινότητα του σχολείου-εργασίας. Μέχρι λοιπόν να γίνει αυτό, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους αλλά και τους εαυτούς τους, να περάσουν πιο ομαλά και με λιγότερη ένταση και στρες αυτή τη περίοδο.
Αρχικά, χρειάζεται να αποδεχτούμε ότι αυτό το διάστημα είναι δύσκολο για όλους, χρειαζόμαστε χρόνο και αυτό είναι εντάξει. Στη συνέχεια, χρειάζεται σωστή προετοιμασία. Μπορείτε να οργανώσετε το καθημερινό πρόγραμμα των παιδιών, δραστηριότητες, φροντιστήρια, ποιος είναι υπεύθυνος για τα δρομολόγια από και προς το σχολείο. Φροντίστε να είναι ένα οργανωμένο πρόγραμμα, να υπάρχει κάποιος ελεύθερος χρόνος μέσα στη μέρα και ότι η ηλικία του παιδιού και η προσωπικότητα του μπορούν να ανταπεξέλθουν στο πρόγραμμα αυτό. Ενημερώστε το παιδί με το πρόγραμμα, γράψτε το μαζί και τοποθετήστε το σε ένα μέρος που μπορεί να το βλέπει (ανάλογα ηλικίας, μπορεί να το ζωγραφίσει, να το διακοσμήσει κτλ). Ρωτήστε εάν οι δραστηριότητες που έχει εξακολουθούν να του αρέσουν, εάν προτιμά κάτι διαφορετικό ή εάν χρειάζεται να επιλέξει κάποιες δραστηριότητες ώστε να υπάρχει και χρόνος χαλάρωσης και ξεκούρασης. Ακούστε τις ανησυχίες του παιδιού σας και όπου είναι εφικτό, αλλάξτε ή προσαρμόστε ανάλογα το πρόγραμμα.
Ψωνίστε τα σχολικά είδη, μαζί με το παιδί. Φτιάξτε τη λίστα με τις φετινές ανάγκες του παιδιού συνεργατικά με το ίδιο το παιδί (ρούχα, τσάντα, μολύβια κτλ) και κάντε τη διαδικασία ευχάριστη. Ενθαρρύνετε το παιδί να φτιάξει μόνο του τη τσάντα, την κασετίνα του και τα ρούχα του. Συμπληρωματικά, φτιάξτε μαζί και το χώρο μελέτης, εάν υπάρχουν παλιά βιβλία απομακρύνεται τα, δείξετε στο παιδί το χώρο μελέτης και εξηγήστε του ότι εκεί θα μελετά τα μαθήματα του.
Επαναφορά ορίων οθόνης. Σημειώνεται, πως η υπερβολική έκθεση σε οθόνες (κινητό, υπολογιστή, τηλεόραση, τάμπλετ) προκαλεί ποικίλα προβλήματα στα παιδιά, έχει επιπτώσεις στον ύπνο, στην κοινωνικοποίηση, στις επικοινωνιακές δεξιότητες, στην αντίληψη της πραγματικότητας, στην αυτοπεποίθηση και στο συναισθηματικό κόσμο των παιδιών. Χρειάζονται όρια, κανόνες και έλεγχο η έκθεση τους σε αυτά. Κάποιες μέρες πριν το άνοιγμα των σχολείων, θέστε αυτά τα όρια, εξηγήστε στα παιδιά τι θα ισχύει από δω και πέρα και τηρείστε αυτά τα όρια, ακόμα και αν υπάρξει διαμαρτυρία στην αρχή. Τα παιδιά είναι απόλυτα φυσιολογικό να δοκιμάσουν τα όρια των ενηλίκων, χρειάζεται επομένως σταθερότητα και συνέπεια στα λεγόμενα μας. Βοηθήστε τα να ανακαλύψουν κι άλλους τρόπους ψυχαγωγίας, διασκέδασης και απασχόλησης (επιτραπέζια, κατασκευές, βόλτα, δουλειές στο σπίτι, γυμναστική, φροντίδα κατοικίδιου, φροντίδα εαυτού, κοινωνικοποίηση, χειροτεχνίες, μαγειρική, παιχνίδι έξω στην αυλή, πάρκο κτλ).
Ο αρκετός και ποιοτικός ύπνος, βοηθά τα παιδιά να είναι πιο ήρεμα και ξεκούραστα, να έχουν ενέργεια και όρεξη, να αντέχουν το πολλές φορές βαρυφορτωμένο πρόγραμμα και μειώνει την γκρίνια και την ένταση τους. Κάντε τη διαδικασία χαλαρή και ευχάριστη με σταδιακό τρόπο. Το πρώτο βράδυ, βάλτε το παιδί μισή ώρα πιο νωρίς στο κρεβάτι, διάβασμα βιβλίου, αγκαλιές, ήρεμη μουσική κτλ, το δεύτερο βράδυ μια ώρα πιο νωρίς κ.ο.κ. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί, κοιμάται σε ένα ήσυχο περιβάλλον, με καθόλου ή ελάχιστο φωτισμό και σωστή θερμοκρασία, φοράει άνετες πιτζάμες και έχει κάνει τη βραδινή ρουτίνα (τουαλέτα, νερό).
Εάν το παιδάκι σας, πηγαίνει πρώτη φορά στο σχολείο, αυτό συνήθως προκαλεί περισσότερη ένταση και στρες, τόσο στο παιδί όσο και στους γονείς του. Η προετοιμασία εδώ είναι ακόμη πιο αναγκαία. Φροντίστε να ενημερώσετε και να υπενθυμίζετε στο παιδί σας πότε θα πάει στο σχολείο (φτιάξτε ένα πρόγραμμα και σημειώστε με χαρούμενα χρώματα αυτή τη μέρα). Μιλήστε του για το σχολείο, τους δασκάλους, τα άλλα παιδιά, τις δραστηριότητες που θα κάνει και ακούστε τις απορίες ή τους προβληματισμούς του. Προτού πάει το παιδί σχολείο, φροντίστε να έχει εξοικειωθεί με αυτό, δείξτε του το σχολείο, την αυλή, τα παιχνίδια, τη τουαλέτα, ώστε να αισθάνεται άνετα και ασφαλή. Εάν μπορείτε γνωρίστε και τον εκπαιδευτικό προηγούμενος ή αν ξέρετε κάποιο άλλο παιδάκι που θα είναι στο σχολείο αυτό.
Διαχειριστείτε το δικό σας στρες και άγχος πρώτα. Συζητήστε, ηρεμίστε τον εαυτό σας και προετοιμαστείτε εσείς κατάλληλα, ώστε να μειωθεί και η ένταση του παιδιού. Η διαδικασία με τα σχολικά ψώνια και οι κανόνες οθόνης και ρουτίνα ύπνου ακολουθούνται και σε αυτή τη περίπτωση.
Ο αποχωρισμός είναι δύσκολος, τόσο για το παιδί όσο και για τον γονέα. Αφού προετοιμάσετε τον εαυτό σας και το παιδί με τα πιο πάνω και πάτε το παιδί πρώτη μέρα στο σχολείο, αποχαιρετήστε το με αποφασιστικότητα, δώστε του μια αγκαλιά, ένα φιλί, βεβαιώστε το ότι σε λίγες ώρες θα είστε εκεί να το πάρετε και πείτε του τι θα κάνετε εσείς μέχρι εκείνη την ώρα (δουλειά, καθαριότητα στο σπίτι κτλ). Πείτε του όμορφα λόγια και αποφύγετε απειλές και προειδοποιήσεις που θα δημιουργήσουν ένταση και αρνητική ατμόσφαιρα όπως για παράδειγμα «μην κλαις θα θυμώσει η δασκάλα», «θα σε κοροϊδεύουν τα άλλα παιδάκια». Αυτές οι δηλώσεις, μειώνουν τα συναισθήματα του παιδιού, δεν νιώθει ασφαλή και αποκτά ένα δυσλειτουργικό τρόπο να εκφράζει τα συναισθήματα του μελλοντικά.
Μπορείτε ακόμη να του δώσετε ένα δικό σας αντικείμενο μέχρι να σχολάσει όπως ένα λαστιχάκι μαλλιών, ή ένα άλλο αντικείμενο που χωρά στη τσέπη ή στα τσάντα του. Εάν εξακολουθεί να αντιδρά και να κλαίει, απομακρυνθείτε και αφήστε τους εκπαιδευτικούς να αναλάβουν το παιδάκι σας και να το καθησυχάσουν.
Η παροιμία «κάθε αρχή και δύσκολη», ταιριάζει απόλυτα εδώ, όμως με υπομονή, ηρεμία και καλή οργάνωση και συνέπεια, σύντομα το παιδί σας και εσείς θα προσαρμοστείτε στις νέες συνθήκες. Τέλος εάν κάτι σας ανησυχεί έντονα ή σας προβληματίζει και δυσκολεύεστε να το διαχειριστείτε αποτελεσματικά, αναζητήστε βοήθεια από αρμόδια πρόσωπα. Συνεργαστείτε με όποιον εμπλέκεται στη διαδικασία μάθησης του παιδιού και δείξτε πίστη στο ίδιο το παιδί σας, ότι μπορεί να ανταποκριθεί και να τα καταφέρει.
Σιμώνη Παπαιωάννου
Κλινική Ψυχολόγος
Διαβάστε το βιογραφικό