Προτού μπούμε στο κυρίως θέμα ας ξεκινήσουμε με κάτι απλό! Ξέρετε πόση ζάχαρη έχει ένας μέτριος ή ένας γλυκός καφές;
Η αναλογία καφέ προς ζάχαρη είναι 1:1 και 1:2 αντίστοιχα. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ένα φρέντο εσπρέσο έχει 2 κουταλάκια του γλυκού καφέ οπότε για να τον πιούμε μέτριο θα βάλουμε 2 κουταλάκια ζάχαρη, ενώ για να τον πιούμε γλυκό θα βάλουμε 4 κουταλάκια. Δηλαδή, από τον μέτριο καφέ παίρνουμε 10g ζάχαρη που ισοδυναμούν με 40 θερμίδες, και από έναν γλυκό καφέ παίρνουμε ακριβώς τα διπλάσια. Χρειάζεται να σας πω και τι γίνεται αν πίνουμε 2 ή 3 καφέδες τη μέρα;;;
Όποιος είναι λάτρης του καφέ, θεωρώ πως τον επιλέγει πάντα σκέτο για να μπορεί να απολαμβάνει όλα τα μοναδικά αρώματα και τη γεύση του. Όσοι, όμως, δεν μπορούν με τίποτα να αντέξουν την αντικειμενικά πικρή γεύση του σκέτου καφέ, στρέφονται σε κάποια ουσία που θα τους χαρίσει λίγη γλύκα και συνήθως αυτή είναι η κρυσταλλική ζάχαρη.
Πάμε, όμως, να δούμε ποιες εναλλακτικές υπάρχουν αν δεν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε την κοινή ζάχαρη;
Μελάσα: Είναι το σιρόπι που παίρνουμε από τα ζαχαροκάλαμα και πρόκειται για μια φυσική γλυκαντική ουσία πλούσια σε σάκχαρα. Είναι θρεπτικότερη από τη ζάχαρη μιας και περιέχει μέταλλα και βιταμίνες, χωρίς όμως να υπάρχει διαφορά στις θερμίδες τους. Μάλιστα, λόγω του αυξημένου φορτίου σε σάκχαρα, χρειάζεται προσοχή και μέτρο στη χρήση της.
Καστανή ζάχαρη: Πολλοί μύθοι κυκλοφορούν γύρω από αυτή, όπως ότι είναι πιο θρεπτική και ότι έχει λιγότερες θερμίδες. Ουσιαστικά, η καστανή ζάχαρη προέρχεται από την ανάμειξη λευκής ζάχαρης με μελάσα. Όμως, η ποσότητα μελάσας που προσθέτουμε δεν είναι αρκετή για να χαρίσει τα θρεπτικά οφέλη της στο τελικό προϊόν. Το συμπέρασμα: η καστανή ζάχαρη δε διαφέρει θρεπτικά από τη λευκή και η διαφορά στις θερμίδες είναι απειροελάχιστη.
Μέλι: Μεταβολίζεται όπως και η ζάχαρη και έχει παρόμοια επίδραση στις τιμές του σακχάρου στο αίμα. Το θετικό είναι ότι περιέχει μια σειρά από αντιοξειδωτικές ουσίες, όπως οι φαινόλες και τα φλαβονοειδή, που ωφελούν την καρδιά. Με λίγα λόγια, αν αντί για ζάχαρη χρησιμοποιούμε μέλι δεν γλιτώνουμε θερμίδες, αλλά κερδίζουμε σε ποιότητα και θρεπτικά συστατικά.
Ζάχαρη καρύδας: Προκαλεί ελαφρώς μικρότερη αύξηση στα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα σε σύγκριση με τη ζάχαρη, ωστόσο δεν έχει φανεί μέχρι τώρα να υπάρχουν σημαντικά οφέλη από τη χρήση της.
Σιρόπι αγαύης: Είναι ο χυμός που παίρνουμε από ένα φυτό της Λατινικής Αμερικής, από το οποίο μάλιστα παράγεται και η τεκίλα! Είναι πιο γλυκό από τη ζάχαρη γι’ αυτό θεωρητικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μικρότερη ποσότητα και να έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα. Όμως το σιρόπι αυτό είναι πιο πλούσιο σε φρουκτόζη, ένα μόριο παρόμοιο με τη γλυκόζη που σε μεγάλες ποσότητες είναι υπεύθυνο για την εμφάνιση μεταβολικών παθήσεων. Παρότι, λοιπόν, έχει διαδοθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια, δεν αποτελεί καλύτερη επιλογή συγκριτικά με τη ζάχαρη.
Υποκατάστατα ζάχαρης: Είναι φυσικές ή τεχνητές γλυκαντικές ύλες, αρκετά πιο γλυκές από τη ζάχαρη και με ελάχιστες έως μηδενικές θερμίδες που χρησιμοποιούνται ευρέως τα τελευταία χρόνια. Παρόλα αυτά, δε φαίνεται μακροπρόθεσμα να βοηθούν στη διαχείριση του βάρους.
Ποιο είναι το συμπέρασμα;
Αν με ρωτάτε, σας προτείνω να προσπαθήσετε να πίνετε τον καφέ σας σκέτο. Μπορεί σε κάποιους να ακούγεται αδύνατο, αλλά σύμφωνα με μια μελέτη χρειάζονται μόνο 2 εβδομάδες αποχής από τη ζάχαρη για να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά τη γλυκιά γεύση. Με άλλα λόγια, θέλει λίγο υπομονή και ο σκέτος καφές θα σταματήσει να σας φαίνεται τόσο πικρός!
Αν θέλετε να συνεχίσετε να πίνετε τον καφέ σας με μια δόση γλυκύτητας, είναι καλύτερα να δοκιμάσετε κάποιο φυσικό γλυκαντικό όπως το μέλι και η μελάσα. Δε θα γλιτώσετε θερμίδες ούτε θα αλλάξει σημαντικά η απόκριση του οργανισμού σας στα σάκχαρα που κρύβονται στις τροφές αυτές, όμως τουλάχιστον θα εξασφαλίσετε κάποια θρεπτικά συστατικά για το σώμα σας!
Τι λέτε, μπορείτε να το δοκιμάσετε;
Άκης Πετρετζίκης
Chef